Selectiegesprekken zijn een vak. Desondanks is de betrouwbaarheid van selectiegesprekken relatief laag. Uit wetenschappelijk onderzoek komt naar voren dat we in het beste geval de geschiktheid van de kandidaat in 2,5 van de 10 gevallen goed voorspellen. Een goed gestructureerd selectiegesprek helpt hierbij. Goed gestructureerd betekent dan dat je de kandidaat systematisch bevraagd op de competenties die je zoekt.
In de kroeg gaat het er heel anders aan toe. Daar begin je gewoon een gesprek en ziet wel of het je bevalt of niet. Het gebruik van alcohol werkt zo wie zo ‘bevrijdend’. Maakt iemand je aan het lachen en bevalt dat je wel, dan blijf je in gesprek. Of kom je erachter dat je gemeenschappelijke vrienden hebt, weer een reden om door te praten. Je blijkt allebei gek op Bonsai bomen, te gek, doorpraten. Hier ligt het accent vooral op het sociale contact, liggen we elkaar. In ieder geval voor dat moment!
In selectiegesprekken doet dat sociale er ook toe. Past deze persoon bij ons? Voelt het goed? Is er een klik? Of welke andere ratio we ook aan dat gevoel geven. Ieder van ons draagt een heleboel bagage met zich mee die, bewust en onbewust, onze gevoelens en daarmee onze gesprekken sturen. Virginia Satir beschrijft in haar boek “Mensen maken mensen” uit welke elementen die bagage is opgebouwd en hoe die onze communicatie beïnvloedt.
- We brengen mee ons lichaam – dat beweegt, zijn bepaalde vorm en uiterlijk heeft.
- We brengen mee onze waardeoordelen – dat zijn opvattingen waarmee we in het leven ons hoofd boven water proberen te houden en er een ‘goed’ leven van trachten te maken.
- We brengen mee onze verwachtingen van dat moment, die gegrond zijn op vroegere ervaringen.
- We brengen mee onze zintuigen – ogen, oren neus, mond en huid, waardoor we kunnen zien, horen, ruiken, proeven, aanraken en aangeraakt worden.
- We brengen mee ons vermogen om te spreken – onze woorden en onze stem.
- We brengen mee onze hersens – het magazijn van onze kennis, met inbegrip van alles wat we uit vroegere ervaringen hebben opgedaan, wat we gelezen hebben, wat we geleerd hebben.
Al deze waarnemingen zijn in elke ontmoeting aanwezig en spelen een rol, bewust of onbewust. Bovendien worden ze onmiddellijk geïnterpreteerd en omgezet in een gevoel, gebaseerd op onze ervaring en kennis. Dat gevoel stuurt het beeld dat we van elkaar maken. Een voorbeeld hiervan:
“Ik ontvang u als kandidaat voor een vacature. Uw lichaamshouding en oogopslag doen mij direct denken aan mijn favoriete oom. Met die oom heb ik een geweldige band. Ik bewonder hem om wie hij is. Hierdoor koester ik direct positieve gevoelens naar u zonder dat er één woord is gesproken”.
